Art socialist, ç’mund të bëhet me të…

11 postera të mëdhenj nga tetë vende, përfshirë edhe Shqipërinë, ndërtojnë përmes imazhit monumentet e epokës socialiste sot; çfarë mund të bëhet me to; dhe pse ndodhen mes dashurisë dhe të urrejtjes? “Heroes we love” ka bërë bashkë galeritë, muzetë, institutet kërkimore, OJQ-të e Evropës Qendrore dhe Lindore, në një projekt të përbashkët ndërkombëtar mbi (ende) trashëgiminë e diskutueshme monumentale të së kaluarës socialiste, një mënyrë për të kërkuar përgjigje të mundshme

Një video-film i quajtur Partisan Songspiel- A Belgrade Story nga Chto Delat?, i krijuar nga një kolektiv artistik rus, prodhuar në Beograd në vitin 2009, paraqet një analizë të një situate konkrete: fillimisht bën një prezantim të shtypjes politike –dëbimin e detyruar nga qyteti, të vendqëndrimit rom nga qeveria me rastin e Universiadës verore që u mbajt në Beograd në vitin 2009. Është një mesazh politik, konsideruar universal që lidhet me marrëdhëniet midis shtypësve dhe të shtypurve; në këtë rast, qeveria e qytetit, përfituesve të luftës dhe pronarëve të bizneseve kundrejt grupeve të njerëzve pa pushtet – punëtorët e fabrikave, veteranët invalidë të luftës dhe minoritetet etnike. Në të njëjtën kohë filmi vendos në vëmendje atë që artistët e quajnë “horizonti i ndërgjegjes historike”, e cila prezantohet nëpërmjet zërave të “partizanëve të vdekur” që komentojnë dialogun politik midis shtypësve dhe të shtypurve.

Video-filmi rus është në Tiranë në rastin e finalizimit të projektit “Heroes we love”, dhe për organizatorët në Shqipëri, shfaqja e kësaj sekuence filmike merr rëndësi duke menduar se ky punim përballet me çështje e probleme të rëndësishme bashkëkohore, aktualitetin politik dhe ndërgjegjen historike, që mund të ndodhë kudo, në çdo kryeqytet, edhe në Tiranë.

Ky është një prej episodeve që duke nisur nga fundi i janarit në disa vende përfshirë edhe Shqipërinë krahas Kroacisë, Serbisë, Slloveninë, Bullgarinë, Poloninë etj., të finalizuar në një sërë ekspozitash, ndërhyrje të artit në hapësirën publike, konferenca dhe seminare ndërkombëtare, – projekti dhe prezantimi “Heronjtë që duam”. Kështu nga data 4 mars, deri më 2 prill, në Tiranë qëndron e hapur ekspozita sipas këtij koncepti, e përfaqësuar për artet bashkëkohore shqiptare nga “Tirana Art Lab”.

Bëhet fjalë për hartën e 11 posterave të mëdhenj nga tetë vende duke ndërtuar përmes imazhit rezistent aktual, monumentet e epokës socialiste sot; çfarë mund të bëhet me to; dhe pse ndodhen mes dashurisë dhe të urrejtjes ato? “Heroes we love” ka bërë bashkë galeritë, muzetë, institutet kërkimore, OJQ-të e Evropës Qendrore dhe Lindore, në një projekt të përbashkët ndërkombëtar mbi (ende) trashëgiminë e diskutueshme monumentale të së kaluarës socialiste, një mënyrë për të kërkuar përgjigje të mundshme. Do të jetë edhe një botim i fundit i projektit që do të përmbajë tekste nga vendet respektive që për Shqipërinë, janë emrat e Romeo Kodrës dhe Adela Demetjes, që është edhe drejtuese e projektit.

Heroes We Love është një projekt bashkëpunimi multidisiplinar fokusuar në trashëgiminë socialiste në artin Europian të shekullit XX. Ai përfshin partnerë të ndryshëm nga sektorët institucionalë dhe jo-institucionalë të Europës Lindore dhe Qendrore, me qëllimin për të përdorur artin kontemporan për hulumtimin dhe përfshirjen e një publiku më të gjerë në reflektimin e artit socialist në kontekstin kulturor, social dhe politik”, ndan me mediat drejtuesja e projektit, Adela Demtja. Këto galeri, muze arti, apo OJQ midis viteve 2015 dhe 2017 kanë hulumtuar mbi trashëgiminë kulturore të socializmit në “Europën e re”, duke treguar pikat kyçe, problemet dhe mundësitë e kësaj periudhe. Gjatë këtyre tri viteve janë hapur një sërë ekspozitash, dhe mbajtur konferenca për “Heroes We Love, Ideology, Identity and Socialist Art in New Europe”, që e merr mbështetjen nga programi “Creative Europe” të Bashkimit Europian.

Shkruar Nga
More from revista mapo

Jo thjesht një takim Basha-Rama, por proces bisedimesh mes tyre

Nga Ndriçim Kulla* Kur u bë takimi mes Lulzim Bashës dhe Edi...
Read More

Leave a Reply

Your email address will not be published.