Enkelejd Lamaj: ‘Ajo e errëta’ hap sytë prej zjarri…

 Ka ardhur vallë koha që një çmim të paguhet?! Dikush duhet ta zbulojë të vërtetën, përpara se të jetë tepër vonë. Sepse diku, mbi një shtrat prej hijesh, të një bote që aty është, por dhe nuk është, ajo e errëta hap sytë e saj prej zjarri. Me këtë përballje vjen romani i ri i Enkelejd Lamaj, me titullin “Ajo e errëta”, botimet “Dudaj”.

Çdo vend ka (të paktën) një shtëpi të braktisur dhe çdo shtëpi e braktisur ka historinë e saj. Në Stora – fshat bregdetar pranë Sarandës – historia e shtëpisë së braktisur është e trishtë, e dhimbshme dhe e mbushur me terror. Ajo është djegur dy herë dhe në secilën prej herëve, një fëmijë ka vdekur mes rrënojave.

Por kjo është vetëm njëra anë e historisë – ajo që dinë të gjithë. Ana tjetër është ajo e një bote të harruar e plot hije, që ekziston kudo, por nuk është askund dhe ku çdo gjë që ndodh, ndodh gjithmonë dhe përgjithmonë. Tre shokë – Lira, Alma dhe Oresti – duke rrëmuar mes viteve të pluhurosura dhe hijeve të harruara, zbulojnë se e shkuara kërkon të përsëritet.

Njëkohësisht njerku i Lirës – shkrimtari Vilson Leka – mëson se gjithë suksesi i është shenjuar nga një prezencë e errët, që e ka tërhequr, dalëngadalë, drejt shtëpisë së braktisur.

Ka ardhur vallë koha që një çmim të paguhet?! Dikush duhet ta zbulojë të vërtetën, përpara se të jetë tepër vonë. Sepse diku, mbi një shtrat prej hijesh, të një bote që aty është, por dhe nuk është, ajo e errëta hap sytë e saj prej zjarri. Me këtë përballje vjen romani i ri i Enkeled Lamajt, me titullin “Ajo e errëta”, botimet “Dudaj”.

Enkelejd Lamaj ka lindur më 20.11.1978 në Lushnjë. Pasionin për të lexuar dhe shkruar e ka gjetur që në fëmijëri. Fantastikja, misteri dhe e frikshmja janë përbërësit kryesorë të krijimeve të tij. Rrëfimet e tij sfidojnë lexuesin në luftën midis të mirës dhe të keqes, të ndërlikuarës dhe të thjeshtës, të besueshmes dhe të pabesueshmes. Tregimet e tij janë përfshirë në botime të ndryshme letrare, si “Tregimet e makthit”, “Mehr Licht”, “Haemus Plus”, “Obelisk” dhe “Il mare si lasciava attraversare”, botuar në Itali. Ka publikuar dy përmbledhje me tregime: “Fytyra tjetër e natës” (2003) dhe “Libri i bardhë” (2011), si dhe romanin “Vendi diku midis (2014).

Fragment nga romani

NJË: Lira nuk e kishte imagjinuar kurrë se gjatë pushimeve të asaj vere do të zbulonte botën e pabesueshme të një misteri sa magjik, po aq edhe drithërues, për të cilën, deri dje, vetëm kishte lexuar nëpër libra e kishte parë nëpër filma. Për të, ato thjesht duhej të ishin pushimet më të mërzitshme të jetës. Dhe më të padëshiruarat. Pavarësisht se kishin kaluar pesë vjet, ende nuk ishte mësuar me idenë e të jetuarit nën një çati me një burrë, i cili nuk ishte i ati dhe një djalë, i cili nuk ishte i vëllai.

Pesë vjet më vonë ajo nuk kishte ndërruar mendim se martesa e nënës së saj me Vilson Lekën ishte tradhtia më e madhe që i ishte bërë babait të saj. Në njëfarë mënyre, edhe vetë Lira ndihej fajtore, ndonëse jo në të njëjtat përmasa sa ç’ishte (apo që mendonte ajo se duhej të ishte) nëna e saj. E mbante mend mirë atë natë të ftohtë tetori, kur e ëma i dha lajmin, që Lira e dinte prej kohësh tashmë: ajo do të martohej me Vilson Lekën, atë shkrimtarin e ve, të cilin e kishte njohur gati një vit më parë tek ai panairi i librit. Mbyllur në dhomën e saj, Lira kishte qarë aq sa kishte kujtuar se nuk do të mund të derdhte më lot në jetën e saj.

Por lotët e Lirës nuk shteruan. Ajo do të qante sërish ditën e celebrimit, kur të ktheheshin nga zyra e qendrës civile dhe përsëri, kur të transferoheshin te shtëpia e shkrimtarit, lart, në kodër.

Dhe do të qante sërish, në fund të atyre pushimeve të shkurtra verore, kur të kalonte përmes asaj të errëtës. Lajmin e pushimeve, Lira e priti siç kishte pritur çdo lajm tjetër që kishte pasur të bënte me gjërat familjare të atyre pesë vjetëve të fundit: duke mbledhur buzët dhe duke ngritur supet e, më pas, duke u mbyllur në dhomën e saj. Ema, shoqja e saj e ngushtë, me të marrë lajmin me Viber, e ngushëlloi duke i thënë se, tekefundit, do të ishin vetëm tri javë. Të bënte siç dinte vetë e do ta shihte se ato do të iknin sa hap e mbyll sytë. Le që tri javë jashtë Tiranës ishte mundësia më e mirë për të hequr mendjen nga Landi. Ai idioti!

Në lidhje me heqjen e Landit prej mendjes, Lira s’kishte fare nevojë të largohej nga Tirana, aq më tepër për tri javë rresht. Që prej ndarjes me të, dy javë më parë, ai i kthehej në mendje vetëm kur ia përmendte shoqja e saj. Për të tjerat po, Lira e dinte vetë se si të bënte: do të blinte nja tri-katër libra dhe, me kufjet në vesh, s’do të bënte gjë tjetër përveç se do të lexonte dhe nuk do të dëgjonte se ç’do të ndodhte rreth e përqark saj.

– Dhe një gjë po ta them, – i tha ajo mamasë, një ditë para se të niseshin. – Dua që ju të bëni sikur unë nuk do të jem hiç me ju.

E ëma nuk iu përgjigj, thjesht psherëtiu dhe doli nga dhoma e saj ngadalë. Vilsoni, i cili, në të tilla raste, nuk linte rast pa i ardhur dhe pa iu ulur pranë, për t’i thënë se ai kurrë nuk kishte për të pretenduar që t’i zinte vendin babait të saj dhe se gjithçka që ai donte ishte mamaja e saj dhe, oh, po, natyrisht edhe Lira, të cilën do të donte ta kishte (mbi të gjitha) si një shoqe të mirë, por edhe që mundësisht ajo, Lira, të mund të ishte shoqe e mirë me Edin, djalin e tij, sepse kurrë nuk do t’i dihej se kur do të kishin nevojë për njëri-tjetrin, e të tjera e të tjera… e pra, ky Vilson, kësaj here, nuk trokiti në dhomën e saj.

Dhe Lira vazhdoi të shikonte përtej dritares një tufë resh pupëlore, që pluskonin mbi rrënojat e Parkut të Dëshirave në malin e Dajtit, disi e lehtësuar që kësaj here iu kursye ajo ligjëratë.

Të nesërmen në mëngjes u nisën për në Stora. Lira nuk kishte dëgjuar kurrë për atë fshat të vogël buzë detit, diku andej afër Sarandës. Në makinë, strukur në ndenjësen e saj (me kufjet që i përcillnin në vesh Star Sky nga Tëo Steps From Hell), bëri edhe një kërkim të shpejtë në internet, por përsëri nuk gjeti asgjë interesante, përveç se një lajmi të kronikës së zezë, që tregonte se si, para disa vjetësh, një çift të fejuarish ishin mbytur me varkë teksa shkonin te hoteli në ishull. Ja pra, Stora na kishte edhe një ishull të vogël aty pranë!

Rruga zgjati vetëm katër orë e gjysmë, duke përfshirë këtu edhe dy ndalesat, jo dhe aq të shkurtra. Në krah të saj, Edit nuk iu mbyll goja as edhe një minutë. Lira do të kishte dashur që lexuesi i saj i muzikës të kishte një mënyrë që, kur kalonte nga njëra këngë në tjetrën, të mos kishte as edhe një sekondë pushim midis tyre.

Stora ishte një fshat i vogël që shtrihej përgjatë një bregdeti shkëmbor, që banorët e saj (ose jo detyrimisht vetëm ata) e kishin shkërmoqur për të krijuar plazhe për nevojat e tyre ekonomike. Sipas internetit, fshati numëronte rreth pesëqind shtëpi, te të cilat duhej të jetonin rreth 2.500 banorë, por, nga një vështrim i shpejtë që i hodhi, Lira nuk u bind për saktësinë e atyre shifrave. Ajo që i bëri më shumë përshtypje, krahasuar me fshatrat bregdetarë që kishte parë, ishte fakti që nuk kishte dhe aq shumë hotele, kurse shtëpitë nuk ishin më të larta se katër kate.

Hoteli më i madh ishte “Toly” në ishull, për të cilin lexoi diçka në internet rrugës. Për një çast, Lira kujtoi se mos ata ishin duke shkuar pikërisht në atë hotel, kur pa se makina po i drejtohej bregut të detit, ku ishin ankoruar tri varka të vogla, mu pranë një sheshi të mbushur plot me makina. Por u gabua. Soni ktheu makinën dhe e drejtoi në anën e kundërt, drejt ndërtesave më të largëta, në fund të vijës bregdetare, pikërisht atje ku terreni kthehej në një mal të lartë. Soni uli shpejtësinë në kufijtë minimalë të lëvizjes, kur u detyrua të merrte një kthesë të vështirë, pothuajse njëqind e tetëdhjetë gradë. Gjatë atyre sekondave që iu desh makinës të përshkonte të gjithë kthesën, Lira pa, vetëm pak hapa larg rrugës dhe disa metra nën nivelin e saj, një shtëpi të rrënuar prej kohës, ose të paktën kjo ishte ajo që mendoi atë çast.

Shtëpia ishte, ose më saktë dikur kishte qenë dykatëshe. Tani, prej katit të dytë kishte mbetur vetëm gjysma e tij, me ca trarë të zinj në vend të çatisë, si brinjët e një kafshe të ngordhur e të ngrënë prej kërmave. E gjithë shtëpia qe e rrethuar prej një bimësie të dendur, që shkonte prej barit të zakonshëm, shkurreve plot gjemba, mes së cilës gjarpëronin bimë kacavjerrëse me gjethe të gjelbra e deri te një ulli i vjetër, me trungun e trashë sa një elefant. Megjithëkëtë, edhe mes asaj xhungle të vogël, Lira dalloi një dritare të vogël, po aq sa dhe dritarja e makinës prej nga ishte duke parë, xhami i së cilës, për çudinë e saj, vazhdonte të ishte i mbërthyer mbas një kornize druri të kalbur e të nxirë. Nga pas saj, po e vështronin dy sy të verdhë.

Lira u drodh dhe brofi përpjetë sikur ta kishin shpuar me gjilpërë nga poshtë. Por s’pati kohë të bërtiste, sepse makina përfundoi kthesën dhe eci përpara duke shtuar shpejtësinë. Kur ktheu kokën të shikonte prej xhamit të pasmë të makinës, sytë nuk ishin më aty.

Jo, jo “nuk ishin më aty”. Sytë nuk kishin qenë fare. Thjesht më bënë sytë.

Ahahaha, të bënë sytë që pe sytë! Lira u mbështet pas ndenjëses dhe nuk i ktheu përgjigje vetes. Kur makina mbërriti te vila që kishte parapaguar njerku i saj për ato pushime, ajo i kishte harruar krejtësisht si shtëpinë e braktisur, ashtu edhe sytë që gjoja e kishin parë nga dritarja e katit të dytë.

Shkruar Nga
More from Redaksia

Pesë librat më të mirë të të gjitha kohërave…

Thonë se libër të keq nuk ka, por ka libër që nuk...
Read More