Fëmijët e pasur të parisë, ose brejtësit e mëdhenj

Nga Klementin Mile

Ata janë fëmijët e politikanëve, gjyqtarëve, noterëve, biznesmenëve, doktorëve e artistëve tanë. Ata udhëtojnë me makina të shtrenjta, me veshje të shtrenjta, me qenë të shtrenjtë, në lokale të shtrenjta. Fëmijët e pasur të parisë (apo “elitës”) janë aty ku ndodhin skandalet, ku shkrepen aparatet fotografike për revistat e gazetat, ku konsumohet kokainë dhe përdhoset morali në mënyra nga më kreativet. Ata janë aty ku ndodhin aksidentet, atyre mund t’u ndodhë të shtypin ndonjë kalimtar apo biçiklist me makinën e tyre dhe, ndërkohë që vjen policia dhe ndihma e shpejtë, nuk denjojnë as të afrohen për të ndihmuar as të heqin syzet e diellit. Po cila është historia e tyre dhe, mbi të gjitha, cila është ontologjia e këtyre fëmijëve të pasur të parisë?

Poeti nobelist kilian Pablo Neruda, edhe pse nuk shkeli kurrë në Shqipëri (por ama shkroi një poezi për Shqipërinë) u jep përgjigje të dyja këtyre pyetjeve me anë të vargjeve të tij. Te poezia “Kështu janë ata” ai përshkruan transformimin e brezave në tri kohë të ndryshme. Për gjyshin e familjes ai shkruan se ky qe i mirë dhe i sigurt me shatin e tij dhe me parmendën. Aq shumë punonte gjyshi sa kur flinte nuk kishte as kohë të ëndërronte. Qe tmerrësisht i varfër dhe vlente vetëm një kalë. Sot i biri e mban kokën lart, shkruan Neruda, dhe vlen disa automobila. Flet me gojë ministri, shëtit shumë i sigurt në vete, e ka harruar të atin argat dhe ka zbuluar stërgjyshërit e vet (natyrisht, jo argatë). Ky njeri, që i përket brezit të dytë, mendon si një gazetë e madhe, fiton ditë e natë dhe është i rëndësishëm kur fle.

Kjo është historia e fëmijëve të pasur të parisë. Ata janë produkt i metamorfozës nga gjyshi argat që vlente vetëm një kalë te babai kryelartë që vlen disa automobila; nga gjyshi tmerrësisht i varfër që kur flinte nuk kishte as kohë të ëndërronte te babai që fiton ditë e natë dhe është i rëndësishëm kur fle. Kalimi nga regjimi komunist, ku të gjithë qenë të varfër, te regjimi demokratik, ku disa u pasuruan së tepërmi dhe të tjerë u varfëruan së tepërmi, është procesi që prodhoi fëmijët e pasur të parisë. Po cila është ontologjia e tyre, çfarë janë ata realisht?

Neruda shkruan se djemtë e të birit janë shumë dhe janë martuar prej kohe. Asgjë nuk bëjnë, por brejnë – ata vlejnë disa mijëra minj. Fëmijët e pasur të parisë janë ontologjikisht brejtës. Ata ekzistojnë për të brejtur gjithçka që mund të konsumohet. Ata nuk prodhojnë asgjë, as shpërndajnë, as ideojnë. Ata i brejnë prodhimet, mallrat dhe idetë. Në sistemin ekonomik ata ekzistojnë vetëm në procesin e konsumit – të pijeve, të drogës, të veshjeve, të automobilëve, të seksit.

Çështja është se ontologjia e fëmijëve të pasur të parisë na intereson të gjithëve. Kjo ngaqë pjesa më e madhe e të ardhurave të vendit është, dhe nesër do të jetë edhe më tepër, në duart e tyre. Ç’do të ndodhë me këto të ardhura? A do të përdoren ato për të prodhuar më tepër e më cilësisht, apo thjesht dhe vetëm për konsum? A do të hapin vende pune, apo do të shkatërrojnë edhe ato ekzistuese? A do t’i përdorin paratë për të investuar, apo për të fshirë djersët? Prandaj, bashkë me Nerudën duhet të pyesim të shqetësuar: Si do ta gjejnë botën bijtë e birit të birit? Do të jenë më të mirë apo më të ligj? Do të vlejnë sa mizat apo sa guri?

Rubrika Peripatos

Shkruar Nga
More from Enton Palushi

Rrëfimi nga kampi i Tepelenës: Na përdorën si kavie sprovash për të parë se sa qëndronte organizmi njerëzor

Ish-banor i kampit të dëbimit të Tepelenës dhe kampit të burgut të...
Read More