Rudyard Kipling: Në mundsh!

 

Joseph Rudyard Kipling, 30 Dhjetor 1865 – 18 Janar 1936, ishte një gazetar anglez, shkrimtar, poet dhe romancier. Veprat e Kipling përfshijnë The Book of Jungle (1894), Kim (1901), dhe shumë histori të shkurtra, duke përfshirë “Njeriu që do të jetë mbreti” (1888). Poezitë e tij përfshijnë “Mandalay” (1890), “Gunga Din” (1890), “Gods of Headlines” (1919), “Burra e Bardhë” (1899) dhe “Nëse” (1910). Ai konsiderohet si një novator i madh në artin e tregimit të shkurtër; librat e fëmijëve të tij janë klasike të letërsisë për fëmijë dhe një kritik e përshkroi veprën e tij si një “dhuratë narrative të gjithanshme dhe të shkëlqyeshme”.

Kipling ishte një nga shkrimtarët më të njohur në Mbretërinë e Bashkuar, si në prozë ashtu edhe në vargje, në fund të shekullit të 19-të dhe në fillim të shekullit 20. Henry James tha: “Kipling më godet personalisht si njeriu më i plotë i gjeniut, ndryshe nga inteligjenca e mirë, që e kam njohur ndonjëherë.” Në vitin 1907, në moshën 42 vjeç, ai u nderua me Çmimin Nobel në Letërsi , duke e bërë atë shkrimtarin e parë në gjuhën angleze për të marrë çmimin dhe marrësin e tij më të ri deri më sot. Ai gjithashtu u shfaq për Laureateship britanik poet dhe në disa raste për një kalorësi, të cilat të dyja ai i refuzoi.

Reputacioni i mëvonshëm i Kipling ka ndryshuar sipas klimës politike dhe sociale të moshës dhe pikëpamjet e kundërta që kanë rezultuar rreth tij vazhdojnë për pjesën më të madhe të shekullit të 20-të. George Orwell pa Kipling si “një imperialist jingo”, duke shpjeguar se ai ishte “moralisht i pandjeshëm dhe estetikisht i neveritshëm”. Kritiku letrar Douglas Kerr shkroi: “Kipling është ende një autor që mund të frymëzojë mospërputhje të pasionuar dhe vendi i tij në historinë letrare dhe kulturore është larg nga vendosmëria. Por, kur epoka e perandorive europiane zhduket, ai njihet si një i pakrahasueshëm nëse interpretues i diskutueshëm i asaj se si ishte përjetuar perandoria. Kjo, dhe një njohje gjithnjë e më e madhe e dhuratave të jashtëzakonshme narrative, i bën atij një forcë për t’u llogaritur.

Po ju përcjellim një nga kryeveprat e ti: Në mundsh!

Në mundsh ta ruash arsyen
kur bota humbet fillin e fajin ty ta hedh;
Në mundsh vetes t’i besosh kur tek ti dyshojnë,
por edhe dyshimet drejt t’i gjykosh;
Në mundsh të rrish në pritje, nga pritja pa u lodhur,
e, kur t’mashtojnë, në mashtrim të mos perfshihesh;
ose, kur të urrejnë, urrejtje t’mos ushqesh;
Dhe përsëri te mos hiqesh as si i mirë as i mençur shumë…

Në mundsh t’ëndrrosh – por jo si rob ëndërrimesh;
Në mundsh të mendosh – por qëllim t’mos kthesh mendimet;
Në mundsh t’përballesh me ngadhnjim e shpartallim,
dhe t’i trajtosh të dy këta mashtrues njësoj e pa dallim;
Në durofsh dot tek dëgjon të vërtetat që ke thënë,
Të deformuara nga kopuket në kurthe për budallenje,
Apo, t’i shohësh t’shkatrruara gjërat më të shtrenjta,
e prapë t’i ndërtosh me vegla të vjetra…

Në mundsh të vësh në pirg çdo thesar,
e t’i rrezikosh, t’i luash të gjitha me një zar,
të humbasësh, e prapë nga e para t’ia fillosh,
dhe për humbjen kurrë zë t’mos lëshosh…
Në i detyrofsh dot zemër, trup dhe kokë,
të të shërbejnë edhe kur gjithçka duket e kotë,
e të vazhdojnë kështu kur s’ke me asgjë,
veç vullnetit tënd, që t’thotë “Qëndro!”…

Në mundsh t’rrish me turma dhe t’ruash mirësinë,
e t’ecësh me mbretër – pa humbur thjeshtësinë;
Nëse armik as mik s’të bëjnë dot të vuash,
dhe gjithkënd e çmon, por veç sa meriton…
Në mundsh ta mbushësh minutin e pamëshirë,
me 60 seconda vlerë dhe paqësim,

E jotja do të jetë Bota, me gjithë ç’ka brënda,
dhe mbi të gjitha, BURRË do të jesh, o biri im!
_ _ _
Nga Rudyard Kipling (shkruar në 1895).
Pështatur nga versionet e përkthimeve të Shvarc, Kokona dhe Noli

Shkruar Nga
More from Redaksia

Angela Martini ndan foto joshëse, por sulmohet nga fansat…

    Modelja Angela Martini u është kthyer pozave të saj sensuale....
Read More