“Sfida s’është populiste, por lëvizje kundër modelit aktual”

Forumet UET nisin ciklin dedikuar diskutimit “Reformizmi vs Populizmi”, ku do të ftohen liderë të ndryshëm politikë në 15 të marta rresht 

Reformizmi vs Populizmi” – një temë diskutimi që do të ulë çdo të martë në karrigen e ciklit të Forumeve UET, politikanë të ndryshëm shqiptarë, nën moderimin e shefes së Departamentit të Komunikimit, dr. Belina Budini. Diskutimi mbi kundërvënien mes reformizmit dhe populizmit merr shkas që nga tetori i vitit të shkuar, ku 7 profesorë të UET-it hartuan “paktin për reformizmin”, në thelb të të cilit janë 10 pika jopopuliste që i shërbejnë vazhdimit të reformave që konsiderohen jetike për zhvillimin e vendit. Cikli nisi diskutimin me një personazh që është kundër modelit aktual politik, por që refuzon ta cilësojë veten si populist, themeluesin e lëvizjes shoqërore-politike “Sfida për Shqipërinë”, Gjergj Bojaxhi.

Zoti Bojaxhi, partia juaj “Sfida” është shfaqur me një frymë kundër partive të mëdha, kundër modelit politik aktual, pra kundër sistemit, a jeni ju populist, siç ju ka cilësuar dhe revista Mapo në kopertinën e saj të fundit “Populistët e Tiranës”, ku ju figuroni krah Ben Blushit, Kreshnik Spahiut etj., dhe pse keni zgjedhur populizmin?

Për mua është pak e çuditshme të quhem populist sepse e kam menduar veten si jashtë të qenit populist dhe e kam shumë të vështirë si tipologji të bëj populistin. Ne si grupim mendojmë se në Shqipëri ka dështuar demokracia, kemi një shoqëri që tashmë po kthehet qartazi në një partitokraci, po vetëm se nuk është më një siç ka qenë dikur, por janë bërë disa. Ka dështuar raporti midis sovranit dhe shërbyesit, politikanit, ata janë bërë pothuajse pronarë dhe shumica e qytetarëve janë kthyer në lypsarë. Unë populist do të quaj një përqasje kur del, flet dhe bën premtime për gjëra që kanë bëjnë me përdorimin e taksave etj. Qëndrimet tona bazë kanë të bëjnë me këtë, nëse ne nuk ndryshojmë nga ana strukturore raportin që ka sot midis qytetarëve dhe politikës, çdo lloj reforme që ne po propozojmë apo mund të propozohet nga grupe të ndryshme do ngelet dështim. Unë i lexova pikat kryesore por mendoj se aty mungon një parakusht që është, ne kemi një model politik në Shqipëri i cili është demokracia, a po funksionon ky model? A ka vlerë vota kur informacioni është i cunguar dhe i manipuluar? Çfarë do të thotë e drejta e votës kur pjesa mediatike është e kapur. Asnjë nga televizionet e sotme nuk bën fitim, fitimet e pronarëve të televizioneve vijnë nga përdorimi i televizionit që ata bëjnë. Nuk vijnë drejtpërdrejt nga media që ata menaxhojnë. Ne si lëvizje si sfidë nuk kemi shkuar drejt populizmit, ne kemi shkuar drejt ndryshimit të raportit midis qytetarit dhe politikanit. Ato që ne kemi propozuar kanë të bëjnë drejtpërdrejt me këtë raport. Ne mbështesim Reformën në Drejtësi dhe mendojmë se vettingu duhet të bëhet dhe në klasat politike. Korrupsioni buron nga politika dhe jo nga administrata. Në administratë reflektohet. Ne kërkojmë që në kushte të tilla jo normale të marrim masa të jashtëzakonshme. Kufizim të mandateve të deputetëve, jo më shumë se 3 herë deputet. Në një demokraci normale nuk është i nevojshëm ky kufizim, por nëse po marrim masa të jashtëzakonshme për prokurorët dhe gjyqtarët dhe po zhbirilojmë të kaluarën e tyre që në fakt dhe vetë Komisioni i Venecias e pranoi që nuk ishte normale, të bëjmë gjëra jo normale dhe me klasën tonë politike. Kemi 19 vjet që kemi këtë Kushtetutë dhe ka 19 vjet që nuk kemi një ligj për referendumet. Është një mjet që sovrani e ka për të ushtruar zërin e vet për një çështje. Ne sot nuk bëjmë dot një referendum. Të gjitha referendumet që janë bërë nga shoqëria kanë dështuar. Partitë politike që për mendimin tonë janë aty nga ku buron korrupsioni, nëse nuk ka një standard demokracie minimal nuk mund të marrë fonde nga taksat tona. Nëse do ta trajtosh partinë si pronë private, bëje me lekët e tua. Nëse do fonde publike duhet të kesh një minimum standardi demokracie dhe një vendimmarrje nga anëtarësia e gjerë. Të gjitha pikat tona kyçe kanë të bëjnë me shtrëngimin e litarit ndaj politikanit dhe dhënien e mundësisë që grupet e interesit të shoqërisë të kenë një mjet më shumë, për të thënë zërin në kohën e duhur dhe momentin e duhur. Ne mendojmë se nëse kjo strukturë nuk ribëhet, çfarëdo lloj përmbajtjeje që ne të shtojmë në kontekstin e diskursit publik, mendojmë që nuk do të japë efektet e veta. Kjo është në thelb ekzistenca jonë. Ne mendojmë që një politikë e pastër mund të bëjë një politikë që punon, nuk mund të ndodhë e kundërta.

Qasja juaj kërkon një ndërhyrje, një zhvillim sistemik, si mund të jetë ky zhvillim kur ju jeni një aktor ende i pakonfirmuar publikisht? Jeni një zë i vogël që nuk ka mbështetje popullore. A nuk keni nevojë ju si parti e re që të bashkoni zërin tuaj me një zë opozitar dhe duke dalë si kundër opozitës, si kundër mazhorancës, ju në fakt dëmtoni opozitën dhe veten tuaj dhe i shërbeni shumicës, establishmentit, pikërisht atij që thoni se nuk doni t’i shërbeni. Nuk e shikoni që mund të forcoheni më tepër, sigurisht duke u diferencuar, duke bërë kritikën edhe ndaj opozitës. Duke i futur të dyja në një thes, në fakt a nuk çon kjo ujë në mullirin e shumicës qeverisëse dhe status quo-së?

Kjo që ne sapo thamë nuk është antipolitike. Ne po futemi në një garë politike, ne po mendojmë se si qytetarët, sidomos pjesa urbane ka bërë një gabim. Është tërhequr nga politika duke menduar që politika është shumë e pisët dhe praktikisht e kemi lënë në dorë të kanibalëve. Sot po kuptojmë që kemi bërë një gabim shumë të madh dhe mendojmë që politika nuk rregullohet me antipolitikë, por me një politikë të pastër. Politika e pastër vjen kur ata qytetarë që sot paguajnë taksat dhe nuk kanë zë, mobilizohen dhe nxjerrin përfaqësimin e tyre. Padyshim është e drejtë dhe mund të thuash po, por ky zë dhe ky mobilizim mund të ndodhë dhe brenda partive politike, është më se normale. Personalisht nga eksperienca që kam, mendoj se në kushtet ku ne jemi është e pamundur që partitë e mëdha politike sot të reformohen nga brenda sepse kur modelet e partive në thelb janë të njëjta, drejtohen nga klientelizmi. Nuk ka dy modele, ka vetëm një model dhe kjo është arsyeja që shoqëria shqiptare në mënyrë të vazhdueshme ka ndëshkuar njërën palë dhe i ka dhënë mundësi tjetrës të qeverisë dhe rezultatet nuk kanë ndryshuar. Kjo tregon që këto parti për aq kohë sa e dinë që konkurrojnë vetëm me njëra-tjetrën nuk reformohen nga brenda, nuk marrin parasysh këtë shtresë urbane, e cila paguan taksa, nuk thyen ligjin dhe nuk ka përfaqësim.

Keni provuar të hyni në bisedime për koalicione me ndonjërën prej partive të opozitës?

Unë kam qenë pjesë e një prej këtyre partive. Përveçse të punosh, të japësh një rezultat, të japësh një model se si mund të administrohet një institucion publik dhe si pasojë një shembull për shoqërinë, ky model apo rezultati i këtij modeli të përdoret dhe për fushatë elektorale dhe përtej kësaj prapë rezultati përdoret, por modeli nuk shumëzohet, tregon që të paktën unë personalisht përpjekjen për të bashkëpunuar me një nga forcat ekzistuese e kam bërë. Kështu që në këtë këndvështrim unë e kam bindje të thellë që, nëse shoqëria shqiptare qoftë edhe një pakicë nuk voton një model ndryshe partitë e mëdha nuk do ndryshojnë kurrë. Deri tani historia 25-vjeçare na provon neve që kemi të drejtë. Kjo është për sa i takon të punosh dhe të përpiqesh t’i reformosh nga brenda. Në lidhje me bashkëpunimin ne mendojmë që në një shoqëri ku elita politike nuk ka prodhuar dot mirëqenie në kuptimin e mirëfilltë të fjalës, nuk projekton dot një të ardhme për rininë dhe vendin e vet. E vetmja gjë që ka bërë për të mbajtur nën kontroll situatën është të mbjellë mosbesim dhe skepticizëm. Ne si Sfidë jemi të qartë dhe të bindur që e vetmja mënyrë në këtë ambient mosbesues, fatalist e skeptik, që të fitosh besimin e qytetarëve duhet të kërkosh sakrificë dhe vetëmohim. Këtë e bën vetëm kur del për të bërë oponencë. Ne në këtë garë po dalim, jo për të bërë koalicion me partitë, jo vetëm në garë zgjedhore, por edhe në qeverisje. Sfida po hyn për të bërë oponencë për të gjithë 4-vjeçarin e ardhshëm. Ne mendojmë se nëse nuk e tregon vetë këtë gjë, këtë sakrificë është e pamundur t’ua kërkosh qytetarëve që të sakrifikojnë status quo-në e tyre që të votojnë për një gjë të re. Në këtë katrahurë që jemi vetëm me shembull mund të kesh të drejtë që t’iu kërkosh qytetarëve të mbështesin diçka ndryshe, vetëm me fjalë është e pamundur.

A besoni se ideologjikisht ju i keni bërë të qarta opsionet tuaja? Si keni zgjedhur t’i drejtoheni publikut dhe të merrni miratimin e tyre për këtë qasje, kur ne nuk e dimë qartësisht nëse jeni majtas apo djathtas. Ideologjikisht, ku jeni rreshtuar ju?

Ne ndërtuam një kornizë ku asnjë nga çështjet e kësaj kornize nuk ka të bëjë me një ideologji të majtë apo të djathtë. Kjo është diçka që unë nuk e quaj populiste. Nuk është populiste kur ti i thua qytetarit që kjo është Kushtetuta jonë, në bazë të kësaj duhet të funksionojë demokracia me këto kushte, këto kushte nuk janë në funksion sot. Ajo që unë e quaj populiste, është të dal dhe të them se kaq taksa do t’i marr këtij grupi dhe do jua fal të tjerëve. Ajo që ne po themi nuk ka të bëjë as me populizmin, as me ideologjinë. Unë vetë personalisht nuk e kam fshehur që jam një individ me bindje të djathta. I djathtë, relativisht liberal dhe përderisa unë nuk kam frikë të tregoj bindjet e mia në një ambient normal, nëse Sfida do të kishte objektiv ideologjik nuk do kisha frikë as ta thoja këtë gjë. Ne nuk duam të ndërtojmë një parti për hir të faktit që ajo ekziston duhet të ketë ideologji. Ne po ndërtojmë një projekt politik, i cili duhet të zgjidhë problemet imediate që ka sot shoqëria shqiptare dhe këto probleme janë ato që ne folëm. Ne e shikojmë se nëse ekonomia shqiptare sot vuan, nëse arsimi vuan, nëse shëndetësia vuan, vuajnë dhe janë pasoja, jo shkaku. Shkaku është deformimi i thellë i modelit politik që ne kemi. Nëse themi se Shqipëria duhet të jetë demokraci, eja të parashtrojmë dhe të ushtrojmë të gjitha kushtet paraprake që ne të ushtrojmë demokracinë. Ne nuk kemi pse shkojmë tek ZH-ja kur akoma A-ja dhe B-ja nuk janë në rregull.

Në favor të transparencës, nga çfarë perspektive keni ndërmend ta ndryshoni?

Ne mendojmë që në një model ku ne jemi, ndryshimi fillon vetëm me votë. Sot Shqipëria De Jure është republikë parlamentare, teorikisht parlamenti duhet të jetë organi jonë më i lartë. De facto ne mendojmë që Shqipëria është republikë ekzekutive, kryeministrore. Pyetja lind pse është e tillë? Ne e dimë se përveç të fundit të listës të çdo qarku që e ka me pikëpyetje nëse do jetë apo jo deputet, nëse partitë e mëdha të vendosin të tretin në Tiranë praktikisht je deputet. Kryetari vendos se kush do të jetë deputet dhe kjo është zgjatimi që partitë sot janë të kryetarit të partisë. Atëherë pse Shqipëria De Facto është republikë ekzekutive kryeministrore dhe jo parlamentare që duhet të ishte sipas Kushtetutës? Sepse parlamenti si institucion është i hapur dhe ka një limit se sa pazar dhe potizëm mund të bëjë parlamenti. Ai mund të miratojë disa ligje për një sektor apo kompani dhe kaq. Dhe është masive i prek të gjithë. Nuk mund të menaxhojë parlamenti me mijëra heqje vendesh pune, marrje në punë, licenca etj., këto mund t’i menaxhojë vetëm ekzekutivi. Ekzekutivi është ambient i mbyllur dhe i centralizuar, këtu mund t’i menaxhosh të gjitha këto pazare. Ndryshimet kushtetuese të 2008 janë bërë pikërisht për t’i dhënë mundësi kryetarit të partisë që është automatikisht dhe kryetar i ekzekutivit që të ndërtojë këtë lloj piramide. Kështu që Sfida jonë si Shqipëri dhe qytetarë nuk është që të jemi në ekzekutiv, sfida jonë është që pushteti real të jetë parlamenti, ku politikat reale t’i miratojë parlamenti dhe jo thjesht të jetë një institucion që i vë vulën reale diçkaje që është miratuar diku tjetër. Këtu edhe ligjet në thelb i bën ekzekutivi edhe për t’i ekzekutuar i ekzekuton ai na mënyrë selektive. Atëherë këtu ka dështuar shoqëria jonë, kjo është arsyeja që ne nuk prodhojmë të ardhura, nuk zhvillojmë dot ekonominë ashtu siç duhet, nuk edukojmë dot rininë ashtu siç duhet etj. Domethënë çfarë nga këto gjëra kanë të bëjnë me ideologjinë? Nëse këto parakushte apo parametra do të ishin në rregull, normalisht do dilnim me një ideologji dhe do thoshim që ne mendojmë këto gjëra dhe për këto jemi të djathtë apo të majtë. Te Sfida kemi njerëz të ndryshëm, me fryma të ndryshme dhe kemi rënë dakord bashkë që, për aq kohë sa këto parakushte nuk janë të përcaktuara, nuk janë normale në këtë vend, çdo diskutim për taksën kështu apo ashtu do të ishte i kotë. Përpara se të fillojmë të flasim sa do ta bëjmë taksën, le të heqim të gjithë këtë abuzim të pakuantifikuar që e bën e gjithë administrata, e cila është e politizuar. Sot janë shkatërruar të gjitha institucionet shtetërore që kanë podium, nga të cilat mund të flasin njerëzit. I vetmi podium me peshë që ka mbetur sot është politika, parlamenti. Ky podium është i ndërtuar në mënyrë të tillë, që po nuk kalove nëpërmjet partive të mëdha, është pothuajse e pamundur për të arritur. Për të kaluar nëpër ato tunele mund të jesh njeriu më i ndershëm dhe i zoti, por “përdhunohesh” aq shumë për të shkuar atje lart, sa kur arrin atje në majë ti nuk e njeh më veten tënde. Ata njerëz që pranojnë të kalojnë nëpër ato tunele ju siguroj unë që nuk arrijnë kurrë të bëjnë atë që nisën në fillim.

Te dokumenti i reformizmit, në pikën 1 ka një opsion djathtist për financimin e partive politike dhe për një lloj minimizimi të informalitetit, kriminalizimit. Pika 1 dhe 2 merren me lobimin dhe me financimin e partive politike. Çfarë opsioni do kishit ju për t’iu dhënë zgjidhje këtyre problemeve akute që konstatoni?

Personalisht unë nuk jam kundër që lobimi të jetë publik dhe transparent. E di që modeli amerikan funksionon, mund të ketë të meta por po ndërtojmë dhe po bëjmë propozime për modele të cilat janë më mirë se gjendja ekzistuese. Siç e dini dhe demokracia nuk është modeli perfekt, thjesht është më i mirë se të tjerët. Në lidhje me financimin kam dëgjuar shumë propozime. E kuptoj që propozimi i PD-së që partitë të financohen vetëm nga shteti është shumë oportunist sepse sot është një parti në opozitë dhe e kupton që pozita ka mjete pafund financiare dhe e propozon këtë gjë për t’i hequr një avantazh pozitës dhe për të barazuar pak lojën. Ne personalisht mendojmë se flasim për shumë gjëra të mëdha, ndërkohë që nuk bëjmë ato të voglat. Për shembull, në garën e Tiranës kandiduan rreth 65-70 subjekte. Pavarësisht se unë isha kandidat i pavarur në terminologji quhesh subjekt zgjedhor. Kur mbaroi procesi i auditimit mbas garës ne mësuam që më shumë se gjysma e partive nuk e kishin bërë auditimin mbas garës së zgjedhjeve lokale. Ne e bëmë vetëm për Tiranën sepse ishim këtu, partitë duhet ta kishin bërë në të gjithë Shqipërinë. Ne sot jemi 3 muaj larg zgjedhjeve. Më thoni cila është ajo gjë e madhe që duhet bërë, që KQZ-ja thjesht mos t’i regjistrojë ato parti që nuk kanë bërë auditimin në zgjedhjet lokale? Pse duhet të bëjmë propozime super shkencore kur këtu nuk zbatohen as gjërat më esenciale. Partitë politike sot as nuk bëjnë auditimin. Nëse kjo do të bëhej, ne do të kishim 35 parti në garë. Propozimi që ne kemi është që partitë politike që nuk kanë një standard minimal demokracie nuk mund të marrin fonde publike. Ne e kërkojmë që këtë gjë sepse mendojmë se korrupsioni nuk lind kur një parti vjen në pushtet, kur vjen në pushtet korrupsioni shfaqet. Korrupsioni vjen nga vlerat dhe standardi i një grupi njerëzish. Kur një grup njerëzish mblidhen në një parti politike dhe fillojnë bëjnë pazare se si do ecin përpara kush do bëhet mik me kë, fillon një proces që kush ka më pak skrupuj ecën përpara dhe kush ka më shumë skrupuj ngelet mbrapa. Gara brenda partive është imorale në vetvete. Në momentin që ky është procesi i seleksionimit, çfarë presim ne që këta njerëz të bëjnë me taksat tona? Ne mendojmë që këta njerëz brenda llojit të tyre do t’i administrojnë taksat tona me vlera dhe standarde të tjera morale? Jo! Këtu kalbëzimi fillon brenda partive politike dhe ne duhet të godasim aty ku buron kalbja. Nëse duam që këto parti të reformohen duhet të vëmë presion maksimal mbi ta. Ky presion vjen edhe me votë duke votuar për një alternativë si sfida por edhe me aspekte ligjore, rregullatore të cilat mund të mbështesin këtë gjë. Unë nuk jam kundër lobimit publik, ne e dimë që ndodh. Ndërsa në lidhje me financimin e partive, mendoj se duhet të fillojmë me gjëra më parësore. Me një ekonomi të zezë kaq të madhe në Shqipëri ku fondet e drogës, kriminalitetit janë kaq të larta dhe të dukshme, mos të ndërtojmë standarde të cilat në vetvete do të ishin të pamundura për t’u respektuar. Të fillojmë me gjërat bazë si deklarimi, auditimi dhe po nuk pati demokraci të brendshme nuk mund të përfitosh fonde publike. Kjo i vë përpara një ekspozimi publik që një parti trajtohet si pronë private dhe refuzon të marri kuota publike sepse nuk do që të jetë më e hapur. Kjo ka një kosto të paktën tek ajo shtresë që kupton dhe do të ndëshkojë me votë.

A mund të kalojmë ne nga koncepti i qeverisjes së individit në cilësinë dhe standardet e institucioneve që formatojnë dhe përcaktojnë zhvillimet dhe vetvetiu individi bëhet i vogël përballë tyre?

Kur flasim për partitokraci , themi se partitë kanë kapur shtetin dhe e vetmja mënyrë që një parti mos të merret me patronazh me punësime, heqje etj., është që kjo parti të funksionojë në mënyrë aq demokratike sa mos të ketë kapje. Vetëm kur partia administrohet në mënyrë të centralizuar siç administrohen partitë sot, vetëm në këtë mënyrë kapet shteti dhe nuk ka institucione. Unë nuk e shikoj në këtë këndvështrim, është një mënyrë për të arritur aty. Kundër pushteti ndërtohet nëse ne rregullojmë atë që nuk po funksionon dhe krijojmë dy gjëra: transparencë dhe iu japim mundësi qytetarëve të fillojnë të reagojnë me votë në mënyrën më dinamike. Këto janë dy mënyrat e vetme për të luftuar modelin e partitokracisë sot. Sot fenomeni i punëmarrjes ka zëvendësuar fenomenin e gjakmarrjes që ne kemi pasur. Ne kemi qenë duke mbledhur firma nga qytetarët dhe në periferi ishin të shumtë ata që kërkonin lekë për firmën. Ose të thonë që nuk firmosin dot për shkak se iu kanë premtuar një vend pune. Pse ndodh kjo? Sepse nuk zbatohet ligji. Pse nuk zbatohet ligji? Sepse e gjithë administrata është kapur. Nëse sot punëson në administratë dikë jo shumë militant dhe lejon profesionistë është çështje rastësore. Në momentin që ti e ndërton këtë gjë, kur largohesh ai që vjen mbrapa e zhbën atë lloj kulture dhe qetësie profesioniste që ti ke lejuar të kultivohet aty, çdo gjë prishet. Kjo vjen sepse këto parti nuk gjenerojnë dot politika të mirëfillta. Pse nuk kemi republikë të mirëfilltë parlamentare? Sepse parlamenti kur miraton një ligj, do përfitojë e gjithë shtresa e shoqërisë që e kap, pavarësisht se çfarë mendimesh kanë të majtët apo të djathtët. Kjo nuk iu leverdis partive sepse e kanë ndërtuar në bazën ti je i imi. Për këtë arsye ligji zbatohet në mënyrë selektive. Ky është dështimi ynë dhe këtu çështja është se si ta zgjidhim këtë. Ne paguajmë taksa dhe duam shërbim. Ata që punojnë në administratë nuk shqetësohen shumë edhe nëse nuk ta japin shërbimin siç duhet. Ata mendojnë që ne kemi kontribuar te partia dhe ajo do të na mbrojë. Si rregullohet kjo? Duke ndryshuar partitë politike që të kemi tjetër lloj partie, përqasje ndaj pushtetit. Në fund të ditës konflikti është se si ta arrijmë atë gjë. Mund të arrihet me një rregullim strukturor dhe pastaj duke i shtuar përmbajtje. Ajo që është propozuar është më shumë përmbajtje dhe nuk prek shumë strukturën. Është pozitive por ka nevojë për një parakusht që të plotësohet.

Nga të gjitha studimet që bëhen nga politologë të ndryshëm, dy arsyet kryesore se pse qytetarët votojnë janë: ose utilitarizmi ose ideologjia. Ju si do t’i bindni qytetarët që t’ju votojnë kur ju nuk i keni këto arsyet përse qytetari voton? Presupozojmë që ju jeni zgjedhur deputet dhe zotit Rama i duhet vetëm një votë për të marrë mazhorancën, a do t’ia jepnit këtë votë?

Vota jonë nuk do të përdoret për të mandatuar asnjë qeveri, qoftë të zotit Rama apo Basha. Është bërë taksative për 4 vitet e ardhshme. Në 2021 Sfida është e hapur me votë, me diskutime të brendshme për të vendosur nëse do të bëjë bashkëpunim. Ne po shkojmë për të bërë oponencë në parlament. Padyshim që për ligje specifike do jemi të hapur të bashkëpunojmë për ndryshimet ligjore, për përmirësim dhe për të rindërtuar këtë strukturë politike që është e deformuar. Unë mendoj që për ata qytetarë që punojnë, paguajnë taksat dhe duan shërbim nga shteti, qëndrimet e Sfidës janë shumë me interes. Në fund të ditës këtu kemi shumë kanibalë dhe po bëhen më pak njerëz që punojnë dhe prodhojnë. Ne duam të përfaqësojmë interesin e këtyre njerëzve që punojnë dhe prodhojnë. Këta sot paguajnë taksat dhe nuk marrin shërbimet që duan. E vetmja gjë e përbashkët që unë shoh midis atyre që rrjepin taksat tona dhe atyre që punojnë është një gjë, të dyja palët duan t’i çojnë fëmijët jashtë këtij vendi. Për shumicën prej nesh fëmija është investimi më i madh shpirtëror dhe financiar. Kur ne mendojmë se si ta çojmë jashtë, ne po votojmë me shpirt dhe me para që gjënë tonë më të çmuar ta çojmë jashtë Shqipërie. Për ata qytetarë që investimin e tyre ta mbajnë dhe ta kenë të sigurt këtu, kjo mua më duket një gjë shumë utilitare. Në thelb po them që varet se si e pret dhe e përkufizon utilitaritetin dhe ideologjinë. Nëse marrim ndarjen tradicionale atëherë Sfida është jashtë kontekstit dhe po lufton për të ndërtuar një kornizë për t’i parë gjërat ndryshe. Me këtë kornizë që i kemi parë gjërat këto 25 vite, rezultati është ky që kemi. Mendojmë që duhet të bëjmë një zhvendosje të paradigmës.

Nga i merrni anëtarët tuaj, nga cila kategori e të pakënaqurve? Cili është targeti juaj? Nëse fitoni më shumë nga çfarë prisni deri tani, cili do të ishte veprimi juaj i parë?

Ne zgjodhëm që të ndërtojmë një institucion sepse duam që të ndërtojmë diçka mbi vlera dhe ide. Në këtë aspekt Sfida ka bërë goxha punë. Për të ndërtuar diçka në grup duhet të kesh më shumë protagonistë, më shumë njerëz. Ata që vijnë te Sfida janë ata shqiptarë që nuk e gjejnë veten te kishat dhe xhamitë ekzistuese, duan që të ndërtojnë një jetë normale dhe ky vend të jetë normal. Shumica janë të punësuar dhe mezi gjejnë kohën për t’u marrë me projektin publik. Në këtë këndvështrim unë gjithmonë kam gjykuar që është kryesisht pjesa urbane, profesioniste dhe qytetarë që duan të ndërtojnë një jetë ku nuk duan t’ia dinë për nder asnjë partie apo individi pse ecën në jetë, por kanë investuar dhe duan thjesht të bëjnë një garë normale dhe të ecin përpara. Nuk ka rëndësi nëse ne jemi shumë apo pak në parlament. Përveçse ne të dalim parti mazhoritare dhe të kemi ne 50 dhe një parti tjetër 20, ne nuk do futemi në bashkëqeverisje me asnjërën palë, por do bashkëpunojmë me këdo që të jetë, që ato 4-5 pika kryesore që unë parashtrova në fillim, të konvertohen në ligje efektive.

Shkruar Nga
More from revista mapo

Reforma ra, të ngrihet një ekuilibër i ri përmes zgjedhjesh

Nga Alfred Lela Ajo që mund të quhet përpjekje për reformë në...
Read More