Mësoni të shpërbleni riskmarrësit dhe mendimtarët origjinalë

Nga dr. Nita Temmerman*

Sapo kam mbaruar leximin e një biografie të bukur, të shkruar shumë mirë dhe me shumë informacione, rreth Leonardo da Vinçit. Në të ka një referencë konstante ndaj tij si një njeri i shkencës dhe i arteve – si dikush që i ka parë ato të lidhura pazgjidhshmërisht me njëra-tjetrën. Për Leonardo, njëra informon tjetrën. Ai nuk ishte shkolluar formalisht, por ai ishte kureshtar për gjithçka dhe në studimet dhe eksplorimet e tij në lidhje me gjithçka që ngacmonte imagjinatën e tij, ai kombinoi aspektet e shkencës, inxhinierisë, matematikës, artit, anatomisë dhe më shumë. Ai ishte gjithashtu me fat sepse jetoi në një kohë shpikjesh të mëdha dhe në një qytet si Firence – ku arkitektët, inxhinierët, krijuesit e mëndafshit, gdhendësit e drurit, skulptorët dhe piktorët ishin të shumtë në numër dhe ishin njëkohësisht jo vetëm të talentuar por edhe të angazhuar për të mësuar nga njëri-tjetri gjëra të reja dhe për t’i zbatuar ato me metoda të reja. Rëndësia që ka sot fakti se të rinjve u sigurohen një shumësi mundësish autentike përgjatë edukimit të tyre formal, në mënyrë që ata të ndjekin për imagjinatën e tyre, që t’u përgjigjen në mënyrë krijuese problemeve dhe t’u jepet mundësia për të zhvilluar aftësitë e tyre novatore dhe adaptuese, është jo më pak se në ditët e Leonardo. Ne duhet të krijojmë një mjedis në të cilin të rinjtë mund të përpiqen të kenë arritje në një shumëllojshmëri fushash dhe të mos mjaftohen dhe vetëkënaqen me faktin se janë të mirë në një gjë të caktuar dhe rrjedhimisht të demotivohen për të shpenzuar kohë në aktivitete të tjera që mund t’u ngacmojnë kureshtjen.

Edukimi i pjesëmarrësve aktivë

Ne, si edukatorë, flasim shumë për rëndësinë e zhvillimit të liderëve që do të jenë mendimtarë, krijues, fleksibël, zhbirues dhe kureshtarë, të cilët do të jenë pjesëmarrës aktivë, jo vetëm konsumatorë pasivë të së ardhmes. Arsimi formal duhet të jetë rreth udhëzimit të nxënësve për të mësuar se si të mendojnë, si të arsyetojnë, si të vlerësojnë në mënyrë kritike informacionin, si të bashkëpunojnë me sukses me të tjerët dhe si t’i transferojnë shkathtësitë dhe njohuritë në një sërë mjedisesh për të arritur zgjidhje të ndryshme ndaj problemeve. Por … shumicën e kohës që kemi në dispozicion, nxënësit ulen në mënyrë pasive në vende, ne u flasim atyre dhe u japim detyra duke i bërë të punojnë përmes materialeve të ndara artificialisht, në të njëjtin ritëm, për një periudhë të caktuar kohe, të gjithë të ulur të njëjtat testime për të përcaktuar nëse ata mund të përparojnë në nivelin e ardhshëm. Dhe ku, ky cikël përsëritet dhe ata bëjnë sërish të njëjtat gjëra. Merrni një shembull të thjeshtë të një klase së cilës i kërkohet të punojë në grupe të vogla në një projekt, të ngazëllyer dhe të angazhuar plotësisht në zgjidhjen e problemeve, kur instruktori njofton se koha ka përfunduar dhe atyre u duhet të paketojnë gjithçka larg dhe të lëvizin në lëndën ose klasën tjetër. Momenti i të nxënit është shkatërruar. I riu kurioz, me një imagjinatë të egër, kureshtar për një mori të gjërash të palidhura me të por njëkohësisht aq interesante për të, më në fund, shndërrohet në një student “të përshtatur” dhe uniform, i cili gradualisht humbet dëshirën e tyre e tij të lindur për “hetim”. Ka shumë pak për të mos thënë aspak mundësi autentike, për të eksploruar ngjarje dhe çështje të palidhura por interesante, për t’u angazhuar në zgjidhjen kreative të problemeve, as për inkurajimin për marrjen e iniciativave dhe nxitjen e ideve të reja. Kjo kërkon një ndryshim në qasjen ndaj mësimdhënies-mësimnxënies. Kjo do të thotë të thyesh disiplinën apo kufijtë e subjekteve të ndara dhe të angazhohesh në mësimdhënien dhe mësiminxënien ndërdisiplinore. Kjo gjithashtu nënkupton sigurimin e mjediseve mësimore në të cilat inkurajohet ndërmarrja e rrezikut dhe ku vetëshprehja kreative është e lavdëruar me të vërtetë. Kjo do të thotë të përfshish studentët në bërjen, shprehjen, përjetimin dhe interpretimin në mënyrë aktive gjatë mësimdhënies dhe më tepër sesa pasive, si dhe angazhimin në krijimin e kuptimit.

Në thelb, ajo kërkon 1) një rishikim të madh të asaj që përbën ‘kurrikulën’ dhe 2) më shumë fleksibilitet në mënyrën se si organizohet mësimi.

Diversiteti dhe inovacioni

Ato mjedise që vazhdojnë të nxisin arritjen e nxënësve në një grup të mirëdefinuar të njohurive, që vazhdojnë të përshkruajnë një sërë rezultatesh të të nxënit njëlloj për të gjithë dhe vazhdojnë të matin të gjithë nxënësit në përputhje me rrethanat, nuk ofrojnë asnjë mundësi për të menduar; që përfshin gjykimin në mungesë të rregullave, faktin që u duhet të përballen me pasiguri dhe dykuptimësi dhe u duhet të ndërtojnë përgjigje përfytyruese, të freskëta dhe madje absurde ndaj problemeve. Diversiteti, kreativiteti dhe inovacioni janë kritike për të ardhmen e çdo shoqërie. Arsimi nuk duhet të jetë për kufizimin e potencialit krijues. Homogjeniteti nuk është ajo që duam apo kemi nevojë. Ne duhet t’i shpërblejmë më mirë ndërmarrësit e rrezikut dhe mendimtarët me imagjinatë. Sfida është që institucionet tona të arsimit të krijojnë struktura dhe procese të përshtatshme që krijojnë kushtet e duhura mësimore për të lehtësuar përvetësimin e dijeve te të rinjtë dhe që rrjedhimisht më pas të korrin frytet e një iniciative të tillë.

*Dr. Nita Temmerman është dekane ekzekutive e Fakultetit të Arsimit në Universitetin e Queenslandit të Australisë Jugore, Australi. Ajo aktualisht është kryetare e dy bordeve akademike të arsimit të lartë në Australi, pedagoge e jashtme në Universitetin e Hapur të Universitetit të Hapur Ho Chi Minh dhe Universiteti Kombëtar i Ishujve Solomon, si dhe specialiste e ftuar në Këshillin e Hong Kongut për Akreditimin e Kualifikimeve Akademike dhe Profesionale, Autoriteti Akademik i Omanit, ekspert i regjistruar në Agjencinë Australiane për Cilësinë dhe Standardet e Arsimit të Lartë, dhe një autore e botuar.

Shkruar Nga
More from Enton Palushi

‘Titanët e Rinj’ dhe si t’i zbutësh ata

Sundimi i Google, Facebook dhe Amazon është i dëmshëm për konsumatorët dhe...
Read More